Opis
Charakterystyka
- Wzór chemiczny: Soda oczyszczona: Na₂CO₃; Kwas cytrynowy: C₆H₈O₇
- Numer CAS: Soda oczyszczona: 497-19-8; Kwas cytrynowy: 77-92-9
- Masa molowa: Soda oczyszczona: 105,99 g/mol; Kwas cytrynowy: 192,12 g/mol
- Forma: Soda oczyszczona: biały proszek; Kwas cytrynowy: białe kryształy lub proszek
- Czystość: Soda oczyszczona: min. 99,5%; Kwas cytrynowy: min. 99,5% (bezwodny)
- Inne nazwy: Soda oczyszczona: węglan sodu, soda kalcynowana; Kwas cytrynowy: kwas 2-hydroksy-1,2,3-propanotrikarboksylowy, E330
Historia i pochodzenie substancji
Soda oczyszczona (węglan sodu) jest znana od starożytności. Ludzie wydobywali ją z naturalnych złóż w Egipcie. Służyła do produkcji szkła i mydła. W XVIII wieku francuski chemik Nicolas Leblanc opracował metodę produkcji z soli kuchennej. Dziś wytwarza się ją głównie metodą Solvaya z soli i wapienia.
Kwas cytrynowy odkryto w 1784 roku. Szwedzki chemik Carl Wilhelm Scheele wyizolował go z soku cytrynowego. Przez długi czas pozyskiwano go z owoców cytrusowych. W 1917 roku Amerykanin James Currie opracował fermentację z użyciem pleśni Aspergillus niger. Ta metoda jest używana do dziś.
Oba związki są powszechne w przemyśle. Soda oczyszczona jest podstawą produkcji szkła i detergentów. Kwas cytrynowy służy jako regulator kwasowości w żywności. W domach stosuje się je do czyszczenia i odkamieniania. Są tanie i bezpieczne w użyciu.
Zastosowania
- Czyszczenie powierzchni: Soda oczyszczona działa zasadowo. Rozpuszcza tłuszcz i brud. Użyj 1 łyżki na litr wody. Nadaje się do blatów, zlewów i płytek.
- Odkamienianie urządzeń: Kwas cytrynowy usuwa kamień. Rozpuść 50 g w 1 litrze wody. Wlej do czajnika lub ekspresu. Gotuj przez 15 minut. Wypłucz dokładnie wodą.
- Neutralizacja zapachów: Soda oczyszczona pochłania nieprzyjemne zapachy. Posyp nią dywan lub kosz na śmieci. Pozostaw na godzinę. Odkurz dokładnie.
- Mycie naczyń: Dodaj 1 łyżkę sody do zmywarki. Wzmacnia działanie detergentu. Kwas cytrynowy może zastąpić nabłyszczacz. Wlej 20 ml roztworu do pojemnika.
- Czyszczenie fug i płytek: Zrób pastę z sody i wody. Nałóż na fugi. Szoruj szczotką. Kwas cytrynowy usuwa osady z mydła. Użyj 10% roztworu.
- Usuwanie rdzy: Kwas cytrynowy rozpuszcza tlenki żelaza. Namocz narzędzia w 10% roztworze na 2 godziny. Opłucz i wysusz. Soda neutralizuje kwas po zabiegu.
- Pranie tkanin: Dodaj 2 łyżki sody do pralki. Zmiękcza wodę i usuwa plamy. Kwas cytrynowy odświeża kolory. Użyj 1 łyżki do płukania.
- Ogród i rośliny: Soda oczyszczona zwalcza pleśń na różach. Rozpuść 1 łyżeczkę w litrze wody. Spryskaj liście. Kwas cytrynowy obniża pH gleby. Użyj 5 g na 10 litrów wody.
Specyfikacja
Soda oczyszczona: worek 5 kg, gęstość nasypowa ok. 1,1 g/cm³. Przechowuj w suchym miejscu. Unikaj wilgoci. Kwas cytrynowy: opakowanie 1 kg, gęstość nasypowa ok. 0,8 g/cm³. Przechowuj w szczelnym pojemniku. Chroń przed światłem. Oba produkty są stabilne w temperaturze pokojowej. Nie mieszaj ich bezpośrednio – reakcja wydziela dwutlenek węgla.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę użyć sody oczyszczonej do czyszczenia piekarnika?
Tak, soda oczyszczona działa dobrze na przypalony tłuszcz. Zrób pastę z 3 łyżek sody i wody. Nałóż na ścianki piekarnika. Pozostaw na 30 minut. Spryskaj octem, aby zneutralizować. Wytrzyj wilgotną szmatką. Nie używaj na powierzchniach aluminiowych. Soda może je matowić.
Jak kwas cytrynowy rozpuszcza się w wodzie?
Kwas cytrynowy łatwo rozpuszcza się w wodzie. W temperaturze 20°C rozpuszczalność wynosi 147 g na 100 ml. W ciepłej wodzie jest jeszcze wyższa. Roztwór ma kwaśne pH, zwykle 2-3. Czy wiesz, że kwas cytrynowy jest słabszy od kwasu octowego? Jego stała dysocjacji (pKa) to 3,13, 4,76 i 6,40.
Czy soda oczyszczona różni się od sody kaustycznej?
Tak, to różne substancje. Soda oczyszczona (węglan sodu) jest słabą zasadą. Ma pH około 11 w roztworze. Soda kaustyczna (wodorotlenek sodu) jest silną zasadą. Ma pH około 14. Soda kaustyczna jest żrąca i niebezpieczna. Soda oczyszczona jest bezpieczniejsza. Możesz jej używać bez rękawic. Zawsze jednak unikaj kontaktu z oczami.
Źródła i literatura
- PubChem — National Library of Medicine: Kompletna baza właściwości fizykochemicznych sody oczyszczonej (CID 10340) i kwasu cytrynowego (CID 311). Zawiera dane spektroskopowe, toksykologiczne i informacje o interakcjach. pubchem.ncbi.nlm.nih.gov
- Wikipedia PL: Przegląd zastosowań, metod produkcji i właściwości sody oczyszczonej i kwasu cytrynowego. <a href="https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C4%99glan_sodu” rel=”nofollow”>pl.wikipedia.org
- Karta charakterystyki (SDS): Według rozporządzenia REACH (WE) 1907/2006 — informacje o bezpieczeństwie, klasyfikacji GHS i oznaczeniu substancji. Dla sody: H319, H335; dla kwasu cytrynowego: H319.
- Rozporządzenie CLP (WE) 1272/2008: Klasyfikacja, oznaczenie i pakowanie substancji chemicznych. Soda oczyszczona: GHS07, kwas cytrynowy: GHS07.
- Farmakopea Polska XII: Monografie substancji stosowanych w farmacji, w tym czystość i metody analizy.
| Karta charakterystyki chemicznej | |
| Wzór chemiczny | CHNaO3 |
| Numer CAS | 144-55-8 |
| Numer WE (EC) / EINECS | 205-633-8 |
| Numer RTECS | DB01390 |
| Masa molowa | 84.007 g/mol |
| Nazwa IUPAC (polska) | wodorowęglan sodu |
| Nazwa IUPAC (angielska, PubChem) | sodium hydrogen carbonate |
| Nazwy zwyczajowe (polskie) | soda oczyszczona, soda do pieczenia, natron jadalny |
| Nazwa łacińska (Farmakopea) | Natrii hydrogenocarbonas |
| Alternatywne nazwy IUPAC | sodium bicarbonate |
| Synonimy (międzynarodowe, PubChem) | SODIUM BICARBONATE, Sodium hydrogen carbonate, Baking soda, Sodium hydrogencarbonate, Sodium acid carbonate, Bicarbonate of soda, Carbonic acid monosodium salt, Monosodium carbonate, Meylon, Neut |
| InChIKey | UIIMBOGNXHQVGW-UHFFFAOYSA-M |
| InChI | InChI=1S/CH2O3.Na/c2-1(3)4;/h(H2,2,3,4);/q;+1/p-1 |
| SMILES (kanoniczny) | C(=O)(O)[O-].[Na+] |
| PubChem CID | 516892 |
| Wikidata QID | Q179731 |
| Nazwa polska (Wikidata) | wodorowęglan sodu |
| ChEMBL ID (EBI) | CHEMBL1353 |
- ✓ PubChem (NIH/NLM)
CID 516892— zweryfikowano: Wzór, CAS, IUPAC, InChI, SMILES, masa molowa, GHS - ✓ Wikidata
Q179731— zweryfikowano: wzór, masa molowa, gęstość, nazwa polska - ✓ ChEMBL (EBI)
CHEMBL1353— zweryfikowano: InChI, SMILES, masa molowa - ✓ CAS Common Chemistry
CAS 144-55-8— zweryfikowano: oficjalny rejestr CAS Registry Number - ✓ NIST Chemistry WebBook
CAS 144-55-8— zweryfikowano: termodynamika, spektroskopia (NIST USA) - ✓ Wikipedia (EN)
CAS 144-55-8— zweryfikowano: kontekst, popularne nazwy - ✓ Wikipedia (PL)
CAS 144-55-8— zweryfikowano: polskie nazewnictwo, kontekst krajowy - ✓ ChemSpider (RSC)
CAS 144-55-8— zweryfikowano: Royal Society of Chemistry — struktura, syntezy - ✓ GESTIS Substance DB
CAS 144-55-8— zweryfikowano: BHP, toksykologia (DGUV Niemcy) - ✓ ECHA REACH/CLP Inventory
CAS 144-55-8— zweryfikowano: regulacja UE REACH/CLP, klasyfikacja - ✓ PubChem search
CAS 144-55-8— zweryfikowano: wyszukiwanie alternatywne - ✓ ChEBI (EBI)
UIIMBOGNXHQVGW-UHFFFAOYSA-M— zweryfikowano: ontologie biologiczne (EBI Wielka Brytania) - ✓ Farmakopea Polska XII
Natrii hydrogenocarbonas— zweryfikowano: URPL — oficjalna farmakopea polska - ✓ GIS (Główny Inspektorat Sanitarny)
regulacje krajowe— zweryfikowano: polskie przepisy sanitarne, REACH wdrożenie
| Karta charakterystyki chemicznej | |
| Wzór chemiczny | C6H8O7 |
| Numer CAS | 77-92-9 |
| Numer WE (EC) / EINECS | 201-069-1 |
| Numer RTECS | DB04272 |
| Masa molowa | 192.12 g/mol |
| Nazwa IUPAC (polska) | kwas 2-hydroksypropano-1,2,3-trikarboksylowy |
| Nazwa IUPAC (angielska, PubChem) | 2-hydroxypropane-1,2,3-tricarboxylic acid |
| Nazwy zwyczajowe (polskie) | kwasek cytrynowy, kwas cytrynowy |
| Nazwa łacińska (Farmakopea) | Acidum citricum |
| Alternatywne nazwy IUPAC | citric acid; 2-oxidanylpropane-1,2,3-tricarboxylic acid |
| Synonimy (międzynarodowe, PubChem) | citric acid, 2-hydroxypropane-1,2,3-tricarboxylic acid, Citric acid, anhydrous, Aciletten, Anhydrous citric acid, Citro, Citretten, Citric acid anhydrous, Chemfill, Hydrocerol A |
| InChIKey | KRKNYBCHXYNGOX-UHFFFAOYSA-N |
| InChI | InChI=1S/C6H8O7/c7-3(8)1-6(13,5(11)12)2-4(9)10/h13H,1-2H2,(H,7,8)(H,9,10)(H,11,12) |
| SMILES (kanoniczny) | C(C(=O)O)C(CC(=O)O)(C(=O)O)O |
| PubChem CID | 311 |
| Wikidata QID | Q159683 |
| Nazwa polska (Wikidata) | kwas cytrynowy |
| ChEMBL ID (EBI) | CHEMBL1261 |
- ✓ PubChem (NIH/NLM)
CID 311— zweryfikowano: Wzór, CAS, IUPAC, InChI, SMILES, masa molowa, GHS - ✓ Wikidata
Q159683— zweryfikowano: wzór, masa molowa, temp. topnienia, gęstość, nazwa polska - ✓ ChEMBL (EBI)
CHEMBL1261— zweryfikowano: InChI, SMILES, masa molowa - ✓ CAS Common Chemistry
CAS 77-92-9— zweryfikowano: oficjalny rejestr CAS Registry Number - ✓ NIST Chemistry WebBook
CAS 77-92-9— zweryfikowano: termodynamika, spektroskopia (NIST USA) - ✓ Wikipedia (EN)
CAS 77-92-9— zweryfikowano: kontekst, popularne nazwy - ✓ Wikipedia (PL)
CAS 77-92-9— zweryfikowano: polskie nazewnictwo, kontekst krajowy - ✓ ChemSpider (RSC)
CAS 77-92-9— zweryfikowano: Royal Society of Chemistry — struktura, syntezy - ✓ GESTIS Substance DB
CAS 77-92-9— zweryfikowano: BHP, toksykologia (DGUV Niemcy) - ✓ ECHA REACH/CLP Inventory
CAS 77-92-9— zweryfikowano: regulacja UE REACH/CLP, klasyfikacja - ✓ PubChem search
CAS 77-92-9— zweryfikowano: wyszukiwanie alternatywne - ✓ ChEBI (EBI)
KRKNYBCHXYNGOX-UHFFFAOYSA-N— zweryfikowano: ontologie biologiczne (EBI Wielka Brytania) - ✓ Farmakopea Polska XII
Acidum citricum— zweryfikowano: URPL — oficjalna farmakopea polska - ✓ GIS (Główny Inspektorat Sanitarny)
regulacje krajowe— zweryfikowano: polskie przepisy sanitarne, REACH wdrożenie
⚠ UWAGA — ODCZYNNIK CHEMICZNY
Zestaw do czyszczenia: soda oczyszczona i kwas cytrynowy (C6H8O7) powszechnie znana jako kwasek cytrynowy, kwas cytrynowy to odczynnik chemiczny przeznaczony wyłącznie do zastosowań laboratoryjnych, badawczych i profesjonalnych.
Numer CAS: 77-92-9
Numer WE (EC): 201-069-1
Nazwa IUPAC: kwas 2-hydroksypropano-1,2,3-trikarboksylowy
Nazwa łacińska (Farmakopea): Acidum citricum
NIE NADAJE SIĘ DO SPOŻYCIA przez ludzi ani zwierzęta. Produkt nie jest lekiem, suplementem diety, kosmetykiem ani środkiem spożywczym. Jakiekolwiek inne zastosowanie niż laboratoryjne lub przemysłowe jest niezgodne z przeznaczeniem produktu.
Wymagane środki ochrony osobistej: rękawice ochronne, okulary lub gogle, fartuch laboratoryjny, praca w dobrze wentylowanym pomieszczeniu lub pod wyciągiem chemicznym.
Przed użyciem zapoznaj się z kartą charakterystyki substancji (SDS/MSDS) zgodnie z rozporządzeniem REACH (WE) 1907/2006 oraz CLP (WE) 1272/2008. Sprzedaż wyłącznie do celów technicznych.
Opinie
Na razie nie ma opinii o produkcie.